الشيخ محمد الصادقي الطهراني

63

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

مسأله‌ى 59 - تنها عين نجس موجب متنجس شدن چيزى ديگر است به‌شرطى كه با رطوبت سرايت كننده با آن برخورد كند ، اما چيز متنجس در اين حكم مانند عين نجس نيست ، كه با ملاقات سرايت كننده با چيزى ديگر آن‌را متنجس كند كه در اصطلاح مىگوييم ، مُتَنجِّسْ مُنَجِّسْ نيست مگر در صورت رطوبت انتقال يابنده‌ى متنجس به‌چيزى پاك . مسأله‌ى 60 - خود نجاست و تنجس به‌چند راه ثابت مىشود ، كه شما خودت با ديدن نجس يا متنجس يقين كنى ، يا كسى كه چيزى در اختيار او است بگويد فلان چيز نجس يا متنّجس است ، مگر در صورتىكه گواهيش موجب اطمينان نباشد ، يا برمبناى وسواسى بودن يا اجتهاد و تقليد مخصوص خودش كه مورد قبول شما نيست آن را نجس يا متنجس بداند ، و بالاخره بايد كسى كه مورد اطمينان شما است گواهى بر نجس يا متنجس بودن چيزى بدهد گرچه دو عادل نباشند كه اصل در اين‌جا اطمينان است ، و اگر شهادت دو و يا چند عادل هم اطمينان‌بخش نباشد كافى نيست ، و بالاخره قاعده‌ى « لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ » كلًا هم در اين‌جا و هم در همه جا حاكم است . مسأله‌ى 61 - اگر يكى از دو يا چند چيز نجس است و معلوم نيست كدام‌اند استفاده‌ى از مجموعه‌ى آن‌ها در مواردى كه طهارت شرط مىباشد حرام است ، ولى اگر مثلًا يكى از اين‌ها به‌كلى از دسترس شما خارج شد ، و يا از بين رفت و يا خودتان آن را از بين برديد مثل آن‌كه يكى از دو ظرف آب را ريختيد ، آن‌كه مانده چون مورد شك ابتدايى است ، محكوم به‌طهارت است و به‌كار بردنش در آن‌چه شرطش پاكى است جايز است . كه در شق اوّل مسأله به‌اصطلاح مىگوييم شبهه‌ى محصوره‌اى است كه هر دو طرفش در اختيار شماست و در شق دوم نيز همان شبهه‌ى محصوره است لكن يك طرفش از دست شما خارج شده بنابراين شبهه شما تبديل شده به‌شك بدوى و ابتدايى كه هيچ‌گونه اعتبارى ندارد . درست است كه پيش از ريختن آب يكى از دو ظرف حلال نبود كه از يكى از آن‌ها آب بخورى و يا وضو و غسل انجام دهى ، زيرا تا اطلاع بر طهارت هر دو به‌علت نداشته باشى استفاده از آن‌ها در كارهايى كه شرطش طهارت است ، جايز نيست ، و استصحاب